Аңдатпа
Қазақстанның 9-сынып география курсындағы экономикалық география бөлімі - өнеркәсіптің орналасуы, халық динамикасы, көлік, ауыл шаруашылығы, аймақтық даму - табиғаты жағынан кеңістіктік сипатта, бірақ сипаттамалық, оқулыққа негізделген әдістермен оқытылады. Оқушылар құбылыстардың қайда орналасқанын біледі, бірақ оларды кеңістіктік тұрғыдан талдай алмайды. Бұл зерттеу курс бойынша құрылымдық геокеңістіктік сұраныс тапсырмалары арқылы геокеңістіктік құзыреттілікті қалыптастыру әдістемесін әзірлейді және тестілейді. Педагогикалық эксперимент Алматыдағы Қ.Байсейітова атындағы Республикалық мамандандырылған мектеп-интернатта (2024–2025) 37 оқушымен жүргізілді: эксперименттік топ (n = 18) Google My Maps, Қазақстанның электрондық атласы, QGIS және stat.gov.kz ашық деректерін пайдалана отырып арнайы геокеңістіктік тапсырмалар орындады; бақылау тобы (n = 19) стандартты оқытуды жалғастырды. Геокеңістіктік құзыреттілік үш кезеңде бағаланды: локализация, кеңістіктік корреляция және аумақтық талдау. Қорытынды тест нәтижелері топтар арасындағы маңызды айырмашылықтарды көрсетті (t = 5,9, p < 0,001, Cohen's d = 1,94, 95% СА [1,16-2,73]): эксперименттік топ максималды балдың 76%-ына жетті, бақылау тобы - 45%-ға. Ең үлкен айырмашылық 3-кезеңде - дербес аумақтық талдауда: 64% пен 22%, бұл зерттеу жүргізілген жағдайда дәстүрлі оқыту картаны оқу дағдыларын дамытқанымен, кеңістіктік ойлауды дамытуда шектеулі болғанын болжауға негіз береді. Нәтижелер география мұғалімдеріне 9-сынып курсының барлық бес бөлімі бойынша геокеңістіктік құзыреттілікті дамытуға арналған бір мамандандырылған мектепте сынақтан өткен, жалпы білім беретін мектептерде қосымша тексеруді қажет ететін тапсырмалар жүйесін ұсынады