Аңдатпа
Мақалада инклюзивті білім беру ортасының кәсіби қалыптасуына әсері және болашақ мұғалімдерді даярлау процесінде оның ғылыми бағасы қарастырылады. Қазіргі білім беру жүйесінде инклюзивті білім беру принциптерін енгізу педагогикалық кадрларды даярлау мазмұнына жаңа талаптар қояды. Алайда, іс жүзінде инклюзивті білім беру ортасын бағалау көбінесе ұйымдастырушылық немесе формальды көрсеткіштермен шектеледі, оның болашақ мұғалімдердің кәсіби дайындығы мен оқу практикасына нақты әсері жеткілікті түрде зерттелмеген. Осыған байланысты болашақ мұғалімдердің біліктілігін арттыруға ықпал ететін педагогикалық ресурс ретінде инклюзивті білім беру ортасын жан-жақты зерделеу қажеттілігі туындайды. Зерттеудің мақсаты-болашақ мұғалімдерді даярлау процесінде кәсіби құзыреттілікті қалыптастырудағы инклюзивті білім беру ортасының рөлін анықтау және оны бағалаудың сандық және сапалық тәсілдерін біріктіру мүмкіндіктерін негіздеу.
Зерттеу барысында инклюзивті білім беру ортасының теориялық негіздерін анықтау мақсатында ғылыми әдебиеттерге талдау жүргізілді. Эмпирикалық кезеңде аралас әдіснамалық тәсіл қолданылды, зерттеу және мазмұнды талдау әдістері қолданылды. Бұл тәсіл болашақ мұғалімдердің инклюзивті ортаға, кәсіби ұстанымдарға және инклюзивті практикада қолданылатын дағдылардың қалыптасу деңгейіне қатысты көзқарастарын жан-жақты қарастыруға мүмкіндік берді. Зерттеу нәтижелері инклюзивті білім беру ортасы болашақ мұғалімдердің гуманистік және тұлғалық-бағдарлы кәсіби ұстанымдарының қалыптасуына оң әсер ететіндігін көрсетті. Сонымен бірге, алынған мәліметтер болашақ мұғалімдердің инклюзивті білім беру принциптерін құндылықты қабылдау деңгейі жоғары болғанымен, оларды нақты педагогикалық практикада жүзеге асырумен байланысты кәсіби дағдылардың қалыптасуы біркелкі еместігін көрсетті. Әдістемелік қолдау қажет болды, әсіресе оқу жетістіктерін бағалауды бейімдеу, оқу міндеттерін саралау және оқушылардың жеке ерекшеліктерін ескере отырып оқытуды жоспарлау салаларында. Мақалада инклюзивті білім беру ортасын бағалаудың сандық және сапалық тәсілдерін бірлесіп қолдану болашақ мұғалімдердің кәсіби дайындығын неғұрлым толық сипаттауға мүмкіндік беретіндігі негізделген. Зерттеу нәтижелері мұғалімдерді даярлау жүйесіндегі инклюзивті білім беру ортасын дамыту бағыттарын анықтауға және инклюзивті білім беру тәжірибесін жетілдіруге ғылыми-практикалық негіз бола алады.